شخصیت‌های مشروطهویژه‌نامه‌های کاواک
موضوعات داغ

جمال الدین واعظ اصفهانی

نقش جمال الدین واعظ اصفهانی در انقلاب مشروطه

سید جمال الدین واعظ اصفهانی را با القابی همچون صدر الواعظین و صدر المحققین نیز می شناسند. الباقی که به علت نفوذ کلام و محبوبیت منبرش از درباریانی که سودای تاج‌وتخت داشتند دریافت کرده بود. درباریانی که می‌خواستند نطق او را در جهت مقاصد خود جهت دهند. اتفاقی که هرگز پیش نیامد، که اگر این چنین بود سرنوشت جمال الدین واعظ اصفهانی نیز همچون بسیاری از یاران حقیقی مشروطه‌خواهش به قتل منجر نمی‌شد. او متولد ۱۲۷۹ هجری قمری در شهر همدان است. جمال الدین در سال ۱۳۲۶هجری قمری در بروجرد به قتل رسید. سید جمال الدین واعظ اصفهانی پدر نویسنده شهیر ” محمدعلی جمال زاده ” است.

 وی از خاندان مشهور صدر است که در واقع شاخه‌ای از سادات و از نوادگان امام موسی کاظم می‌باشند. این خاندان پیشینه ای طولانی در مبارزه و اجتهاد دارد. از اعضای معاصر این خاندان می‌توان به امام موسی صدر و سید محمد خاتمی اشاره کرد، که به گونه ای با این خانواده نسبت دارند. جالب است بدانید رسول صدر عاملی هم از نوادگان این خاندان است. علاوه بر این افراد از این خاندان افراد تندرویی نیز همچون مقتدا صدر وجود دارند. خاندان صدر اصالتی لبنانی دارد و سال ها اعضای این خانواده در اصفهان سکونت داشتند.

سید جمال الدین واعظ اصفهانی فعالیت‌ها و مبارزات خود را از ۲۰ سالگی در اصفهان آغاز کرد. او با گرم‌تر شدن حال و هوای مشروطه راهی تهران شد تا از هنرش، سخنوری، در خدمت مشروطه استفاده نماید. او در هنگام مشروطه و در کنار ملک المتکلمین رهبری فکری بسیاری از توده‌های مردمی را بر عهده داشت. واعظ اصفهانی یکی از سرشناس ترین چهره‌هایی بود که مخالفت و دشمنی خود را با دربار فاسد و وطن‌فروش قاجاری به‌صورت علنی بیان نمود. موضوعی که در نهایت جان او را گرفت.

او در منبرهایش علاوه بر سخنان مرسوم از آزادگی و مشروطه نیز سخن به میان می آورد. گفته‌شده است، منبرهای او بسیار پر طرفدار و پر شور بوده است. هر شب و به‌ویژه در ماهای رمضان و محرم هزاران نفر پای سخنان وی می‌نشستند و حتی پشت بام های مشرف‌به مسجد شاه هم مملو از جمعیت می‌گردید.

پس از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی شاه قاجار، او به همراه ملک المتکلمین موفق به فرار شدند. متاسفانه هردوی آنها به دلیل خیانت‌هایی که توسط یارانشان صورت گرفت، تحویل عوامل شاه گردیدند. یکی در باغ شاه در مقابل محمد علی خفه شد و جمال الدین واعظ اصفهانی را در بروجرد به قتل رساندند. آرامگاه وی در بروجرد به جمالیه معروف است و بر عکس بسیاری از همراهان و یاران حقیقی‌اش، حداقل امروز از یک آرامگاه برخوردار است.

او که با لباس مبدل و به قصد عزیمت به نجف به همدان آمده بود، به منزل دوست اش مظفرالملک حاکم همدان پناه آورد. اعتمادی که باخیانت پاسخ داده شد. مظفرالملک او را به قتلگاهش بروجرد فرستاد. او را در زندان خفه کردند و به رسم مرسوم گفتند به مرگ طبیعی جان‌باخته است.

ریشه‌یابی حقیقی گرایشات آئینی واعظ اصفهانی همچون بسیاری از سران مشروطه تا امروز هم محل مناقشات فراوانی است. عملکردها، اندیشه‌ها و جمع یاران جمال الدین واعظ اصفهانی نشانه های روشنی از وابستگی او به اندیشه‌های ازلی دارد. اما شاید بهترین گفتار در این باره از منصوره اتحادیه باشد. او که استاد تاریخ دانشگاه تهران است، تالیفات و تاریخ‌نگاری‌های متعددی در مورد دوران مشروطه دارد. منصوره اتحادیه این چنین می‌گوید :

« همان‌طور که نمی‌توان ازلی نبودن آقا سید جمال‌الدین را ثابت کرد، کسی هم نخواهند توانست ازلی بودن ایشان را ثابت کنند. چون سندی وجود ندارد که آن را بیاورند و بگویند این هم سندش! ازلی بودن یک اعتقاد است. »

کتاب اختناق ایران وبسایت کاواک قابل تهیه می‌باشد. ضمنا اگر علاقه‌مند به کتاب‌های تاریخ مشروطه هستید، می‌توانید به‌وسیله‌ی ابزار کاربردی ما در وبگاه کاواک، هر کتابی را که دوست دارید به‌گونه‌ای متفاوت بیابید. کاواک گراف نه‌تنها ابزاری است جذاب برای یافتن کتاب موردعلاقه‌تان، بلکه دنیایی از کتاب‌های مشابه را هم به شما پیشنهاد می‌کند.

هانی آی

ما یک زوج زندگی و کار هستیم که هرکدام توانایی‌ها داریم. ما تحصیل‌کرده‌ی هنرهای تجسمی و IT هستیم و تقریبا ۱۳ ساله در محیط اینترنت فعالیت‌های مختلفی در زمینه طراحی گرافیک، تولید محتوا و تبلیغات داریم. « هانی آی » نامی است که برای برند خودمان انتخاب کردیم و از طریق این برند تلاش می‌کنیم محتوایی ارزشمند ازنظر نوشتاری و بصری، به محیط وب فارسی ارائه بدیم. فریلنسر بودن، رنگ زرد، گل و گیاه، کتاب و فیلم و موسیقی را دوست داریم. در حال حاضر با چندین مجموعه‌ی دوست‌داشتنی ایرانی در پروژه‌هایی که دوست داریم و از پس انجامش برمی‌آییم، همکاری می‌کنیم.
برچسب‌ها
نمایش بیشتر

میترا جلالی

طراح سایت و کارشناس سئو، علاقه‌مند به ادبیات،هنر و تکنولوژی...

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × سه =

همچنین ببینید

بستن
بستن