شخصیت‌های مشروطهویژه‌نامه‌های کاواک
موضوعات داغ

بی بی مریم بختیاری

نقش بی بی مریم بختیاری در انقلاب مشروطه

نقش زنان در جنبش مشروطه به استناد تاریخ و نام‌هایی همچون بی بی مرم بختیاری بی بدیل و درخشان است. با تمام اختناق و کج فهمی‌های فراگیر دوران قاجار که ریشه در بی‌سوادی و بی‌فرهنگی عمومی جامعه داشت؛ زنان و جنبش‌های حق‌طلبانه و آزادی خواهانه‌ی آن‌ها بخش مهمی از جریان فکری دوران مشروطه را هدایت و رهبری کرده است.

زنان ایران‌زمین برای اولین بار با سخنان و منش زنان آزاده‌ای همچون بی بی مریم بختیاری و صدیقه دولت آبادی جسارت ابراز عقیده و مطالبه حقوقشان را یافتند. از رشادت زنان مشروطه یادگارهای زیبایی در تاریخ ایران به‌جای مانده است. همچون زمانی که بازاریان و کسبه در حمایت از ارباب جمشید برای راه‌اندازی بانک ملی تلاش می کردند. تلاشی که قصد داشت دست بانک‌های خارجی و به‌ویژه انگلیسی را از ایران کوتاه کند. احمد کسروی درباره این تلاش و نقش زنان این‌گونه می‌گوید :

« زنان گفتگو از فروش گوشواره و گردن بند به میان می‌آوردند. روزی پای منبر سیدجمال واعظ در مسجد میرزا موسی زنی به پا خاسته چنین گفت: دولت ایران چرا از خارجه قرض می‌کند. مگر ما مرده‌ایم؟ من یک زن رختشوی هستم. به سهم خود یک تومان می‌دهم. دیگر زن‌ها نیز حاضرند. »

بی بی مریم ایلخان بختیاری دختر حسینعلی خان ایلخانی و خواهر سردار دلیر مشروطه، علیقلی خان سردار اسعد بوده است. او متولد ۱۲۵۳ خورشیدی و وفات یافته به تاریخ ۱۳۱۶ خورشیدی در اصفهان است. آرامگاه او در تکیه بختیاری‌های اصفهان در تخت فولاد است. تخت فولاد مزار بسیاری از بزرگان ایران همچون سردار اسعد، برادرش است. مزار بی بی مریم بختیاری در گوشه‌ای از این گورستان آرام است. قبر او نام ندارد. البته که از تخت فولاد نیز پس از سال ها تخریب چیزی بجز یک نام باقی نمانده است.

در وصف رشادت‌ها و نقش اثرگذار بی بی مریم بختیاری در فتح تهران و مقاومت اصفهان؛ ترانه ای قدیمی به زبان بختیاری وجود دارد. او یکی از رهبران لشکرهای آزادی‌خواه پیش از مشروطه بود. شجاعت او در روز فتح تهران روحیه قزاق‌ها را به شدت تضعیف کرد.

بی بی مریم بختیاری از جمله مشروطه‌خواهان پای مردی است که همواره سخن و عملش یکی بود. هرگاه به تشویق و تهییج مشروطه خواهان پرداخت، خود در صف نخست آماده بود. سالها منزل شخصی او پناهی برای مشروطه‌خواهانی همچون دهخدا بود. در زمان مقاومت بختیاری‌ها در برابر ارتش متجاوز روسیه در اصفهان، شارژدافر سابق آلمان با نام فن کاردف نزدیک به دو ماه و نیم در منزل وی پناه گرفته بود. متاسفانه بختیاری‌ها در آن جنگ و پس از رشادت‌های فراوان و تلفات انسانی بالا شکست خوردند. پس از سقوط اصفهان فن کاردف از اصفهان فرار کرده و از مسیر کرمانشاه از ایران خارج می‌گردد. او نهایتا به برلین رسیده و شرح رشادت‌های بی بی مریم بختیاری در آلمان نیز شنیده می‌شود. همین حمایت‌ها و اخبار رشادت‌های وی در جریان مشروطه نهایتا منجر به اعطای بالاترین نشان ملی کشور آلمان به وی می‌گردد.این جایزه توسط شخص امپراتور آلمان ( ویلهلم دوم ) به او اعطا و سپس به ایران ارسال شد.

آوازه مبارزات او با انگلستان در جریان کودتای ۱۲۹۹ و قرارداد ۱۹۱۹ به حدی فراگیر بود که دکتر محمد مصدق که آن زمان به علت مخالفت هایش با این قراردادها و حوادث از سمت حاکمیت فارس خلع شده بود نیز، مدت ها میهمان منزل بی بی مریم بختیاری باشد.

 بی بی مریم بختیاری زنی تحصیلکرده و اهل شعر بود که در هنگام جنگ لحظه‌ای بیم جان خویش نداشت. به قول ترانه اش :

« صد مرد تفنگ به دست نیست با او برابر »

رشادت‌های بی بی مریم بختیاری افسانه و داستان زیبای دوران مشروطه ایران است.

کتاب اختناق ایران وبسایت کاواک قابل تهیه می‌باشد. ضمنا اگر علاقه‌مند به کتاب‌های تاریخ مشروطه هستید، می‌توانید به‌وسیله‌ی ابزار کاربردی ما در وبگاه کاواک، هر کتابی را که دوست دارید به‌گونه‌ای متفاوت بیابید. کاواک گراف نه‌تنها ابزاری است جذاب برای یافتن کتاب موردعلاقه‌تان، بلکه دنیایی از کتاب‌های مشابه را هم به شما پیشنهاد می‌کند.

هانی آی

ما یک زوج زندگی و کار هستیم که هرکدام توانایی‌ها داریم. ما تحصیل‌کرده‌ی هنرهای تجسمی و IT هستیم و تقریبا ۱۳ ساله در محیط اینترنت فعالیت‌های مختلفی در زمینه طراحی گرافیک، تولید محتوا و تبلیغات داریم. « هانی آی » نامی است که برای برند خودمان انتخاب کردیم و از طریق این برند تلاش می‌کنیم محتوایی ارزشمند ازنظر نوشتاری و بصری، به محیط وب فارسی ارائه بدیم. فریلنسر بودن، رنگ زرد، گل و گیاه، کتاب و فیلم و موسیقی را دوست داریم. در حال حاضر با چندین مجموعه‌ی دوست‌داشتنی ایرانی در پروژه‌هایی که دوست داریم و از پس انجامش برمی‌آییم، همکاری می‌کنیم.

 

برچسب‌ها
نمایش بیشتر

میترا جلالی

طراح سایت و کارشناس سئو، علاقه‌مند به ادبیات،هنر و تکنولوژی...

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 3 =

بستن