شخصیت امروز
موضوعات داغ

بنجامین فرانکلین

چهره‌ی روشنگری آمریکا

بنجامین فرانکلین

بنجامین فرانکلین ۱۷ ژانویه ۱۷۰۶ در بوستون، ماساچوست متولد شد. او یکی از پدران بنیان‌گذار ایالات‌متحده آمریکا است. فرانکلین یک نویسنده، چاپخانه‌دار، طنزنویس، نظریه‌پرداز سیاسی، سیاستمدار، فراماسون، رئیس پست، دانشمند همه‌چیزدان، مخترع، فیزیکدان، فعال مدنی، رجل سیاسی و دیپلمات بود. به‌عنوان یک دانشمند، او یکی از چهره‌های مطرح در روشنگری آمریکا بود و در تاریخ فیزیک برای کشف‌ها و نظریه‌هایش در مورد برق شناخته شده است. میله برق‌گیر، عینک دو کانونی، بخاری هیزمی فرانکلین و هارمونیکای شیشه‌ای از اختراعات او هستند. همچنین او در ایجاد سازمان‌های بسیاری، از جمله نخستین کتابخانه عمومی در آمریکا، دانشگاه پنسیلوانیا و نخستین ایستگاه آتش‌نشانی پنسیلوانیا نقش کلیدی داشت.

فرانکلین لقب اولین آمریکایی را برای تلاش‌های خستگی‌ناپذیرش برای اتحاد کولونی‌های سیزده‌گانه به‌عنوان نویسنده و سخنگوی کولونی‌های متعدد در لندن به دست آورد. به‌عنوان نخستین سفیر آمریکا در فرانسه، نمونه‌ای از مردم کشور تازه تأسیس آمریکا برای دنیا بود. فرانکلین در تعریف روح آمریکا به شکل وصلت ارزش‌های عملی صرفه‌جویی، سخت‌کوشی، آموزش‌وپرورش، روح جمعی، مؤسسات مستقل از دولت (ان جی او) و مخالفت با هرگونه خودکامگی دینی و سیاسی، همراه با ارزش‌های علمی و صبورانه عصر روشنگری نقشی اساسی داشت. به قول مورخ هنری استیل کاماجر، «در فرانکلین ارزش‌های پیورتانیسم بدون کاستی‌هایش و نور عصر روشنگری بدون حرارتش تلفیق شده بودند». والتر ایزاکسون در مورد فرانکلین می‌گوید: «او پیشرفته‌ترین آمریکایی زمان خود و تأثیرگذارترین فرد در اختراع نوع جامعه‌ای که آمریکا به آن شکل درآمد، بود.»

بنجامین فرانکلین در سن ۲۳ سالگی، با انتشار روزنامه‌ی پنسیلوانیا گازت یک روزنامه‌نگار و چاپخانه‌دار موفق در فیلادلفیا، پیشروترین شهر در کولونی‌ها شد. او با انتشار کتاب آلماناک (سالنامه) ریچارد فقیر درآمد قابل‌توجهی کسب کرد. از سال ۱۷۶۷، او با روزنامه‌ی پنسیلوانیا کرونیکل همکاری می‌کرد که به خاطر گرایش‌های انقلابی و انتقاد از سیاست‌های بریتانیا مشهور شده بود. فرانکلین شهرت بین‌الملی علمی قابل‌توجهی به خاطر آزمایش‌هایش در زمینه‌ی الکتریسیته و اختراع‌های معروفش، به‌خصوص برق‌گیر پیدا گرد. او نقش عمده‌ای در ایجاد آکادمی و کالج پنسیلوانیا در سال ۱۷۵۱ داشت که بعدها به دانشگاه پنسیلوانیا تبدیل شد. او جامعه‌ی فیلسوفان آمریکایی را شکل داد و به‌عنوان رئیس آن در سال ۱۷۶۹ انتخاب شد. فرانکلین یک قهرمان ملی لقب گرفت، زمانی که تلاش‌های کولونی‌ها برای حذف قانون نامحبوب تمبر را در پارلمان رهبری کرد. او به‌عنوان یک دیپلمات مجرب که نماینده آمریکا در فرانسه بود و نقشی کلیدی در توسعه دوستانه روابط فرانسه-آمریکا داشت، مورد تحسین فرانسوی‌ها قرار گرفت. تلاش‌های او در تأمین پشتیبانی برای ارسال مهمات در طول انقلاب استقلال آمریکا نقشی کلیدی در سرنوشت استقلال آمریکا داشت. برای سال‌ها مسئول ارتباط بریتانیا با کلنی‌ها بود، همین موضوع به او این امکان را داد که اولین شبکه‌ی ارتباط ملی را راه‌اندازی کند. او درزمینه‌های اجتماعی، مستعمرات و سیاست ایالتی در کنار ملی و بین‌المللی فعال بود. از ۱۷۸۵ تا ۱۷۸۸ او به‌عنوان فرماندار پنسیلوانیا (به‌طور رسمی رئیس بالاترین کمسیون اجرایی پنسیلوانیا) بود. در اواخر عمرش تمامی برده‌هایش را به فروش رساند و یکی از معروف‌ترین شخصیت‌های ضد برده‌داری شد.

زندگی رنگارنگ او و میراث دستاوردهای علمی و سیاسی‌اش و لقب یکی از تأثیرگذارترین پدران آمریکا، همگی خود را در گرامی داشتن یاد او در سکه‌ها و اسکناس‌ها؛ کشتی‌های جنگی؛ اسم بسیاری شهرها، روستاها، مراکز آموزشی و شرکت‌ها بیش از ۲۰۰ سال پس از مرگش زنده نگه داشته‌است.

دوران جوانی

بنجامین فرانکلین، به‌عنوان دهمین پسر و پانزدهمین فرزند آقای فرانکلین که تولیدکننده‌ی صابون و شمع بود، وی از اوان کودکی با اشتیاق و علاقه، به مطالعه‌ی کتاب‌های علمی، مذهبی و ادبیات پرداخت و گنجینه‌ای از دانش و معلومات کسب کرد. بنجامین مدتی در چاپخانه‌ی برادر ناتنی خود، جیمز فرانکلین، به کارآموزی پرداخت و برای اولین بار در سال ۱۷۲۲ با نام مستعار خانم سایلنس دوگود در روزنامه‌ی برادرش چهارده مقاله‌ی طنزآمیز و کوتاه منتشر کرد. آن روزنامه در همان سال به خاطر مقاله‌ی جنجال‌برانگیزی که به چاپ رساند توقیف و جیمز فرانکلین که سردبیر آن بود، به یک ماه زندان محکوم شد. ازآن‌پس بنجامین مدیریت روزنامه را بر عهده گرفت و به نشر آن همت گماشت. او پس از ترک بوستن به فیلادلفیا رفت. فرانکلین در فیلادلفیا به صنعت چاپ روی آورد و کتاب‌های بی‌شماری را منتشر ساخت. فعالیت‌های خستگی‌ناپذیر او درزمینه‌ی چاپ کتاب، وی را به‌عنوان ناشر صاحب‌نامی به اشتهار رسانید. فرانکلین در دوران زندگی به فعالیت‌های اجتماعی (مانند تأسیس باشگاه مخفی جنتو) و خدمات عمومی و امدادرسانی همت گماشت و به عضویت در این مؤسسات پذیرفته شد. او توجه خود را به خدمات شهری و رفاه عمومی، مانند نظافت خیابان‌ها، روشنایی شهر، نظام تشکیلاتیِ مدارس، تأسیس آتش‌نشانی غیرانتفاعی، بیمارستان و اولین کتاب‌خانه‌ی امانتی که در دنیا بی‌همتا بود، معطوف داشت.

روز جهانی کودکان مخترع

روز هفدهم ژانویه به مناسبت تولد بنجامین فرانکلین، روز اختراعات کودک نام گرفته است. فرانکلین ۱۲ ساله بود که پدال‌های دستی را اختراع کرد که سرعت او را در شنا بالا می‌برد؛ اختراعی که امروزه به شکل کفش شنا به کار می‌رود.

آثار بنجامین فرانکلین

بنجامین فرانکلین در تمام دوران زندگی به انتشار رسالات، مقالات و پند و اندرز در هر زمینه و هر مقوله‌ای پرداخت. زندگی‌نامه‌ی خود را که در سال ۱۷۷۱ آغاز کرده بود، همچنان ناتمام گذاشت. او با بیشتر بزرگان عهد خویش مکاتبه داشت و نامه‌های بی‌شماری از وی به یادگار مانده است. از او همچنین چند شعر به یادگار مانده است. مهم‌ترین شعر او را می‌توان «مرگ یک ماهیگیر است» دانست که توسط کامبیز منوچهریان به فارسی ترجمه شده است.

پایان زندگی

بنجامین فرانکلین در سال ۱۷۸۶ به آمریکا بازگشت و به‌عنوان ریاست عالی اجراییِ شورای پنسیلوانیا و در سال ۱۷۸۷ به مقام دبیرکل جامعه‌ی ضد برده‌داری برگزیده شد.
او در ۱۷ آوریل ۱۷۹۰ در هشتادوچهارسالگی در پنسیلوانیا درگذشت. حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر در مراسم خاک‌سپاری‌اش شرکت داشتند. او در سال ۱۷۲۸ درحالی‌که بیست‌ودو سال بیشتر نداشت، شرحی به مضمون زیر برای مقبره‌ی خود نوشت:

«کالبد بنجامین فرانکلین ناشر اینجاست، مانند جلد کتابی کهنه. صفحاتش پاره شده و کلمات و تذهیب‌هایش رنگ باخته. اینجا افتاده تا غذای کرم‌ها شود؛ اما خود کار به تمامی از دست نرفته. از این رو، همان‌گونه که باور داشت، روزی دوباره زنده خواهد شد. در یک تجدید چاپ جدید و بی‌نقص‌تر از گذشته.»
البته این متن بر آرامگاه او نوشته نشد. بنجامین و دبورا فرانکلین تنها چیزی است که بر سنگ قبر او نوشته شده است.

برای مشاهده‌ی آثار بنجامین فرانکلین در کتابفروشی کاواک، از لینک‌های زیر استفاده نمایید.

کتاب بنجامین فرانکلین (زندگی من) | نویسنده: بنجامین فرانکلین | مترجم: بهنام چهرزاد | انتشارات: صدای معاصر

۰
برچسب‌ها

پیمان ملک‌زاده

مدیر امور اجرایی و کارشناس تولید محتوا، علاقه‌مند به ادبیات و...

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن