شخصیت امروز
موضوعات داغ

امیل دورکیم

انسان‌شناس و جامعه‌شناسی بزرگ

امیل دورکیم با نام اصلی داوید امیل دورکهایم ۱۵ آوریل ۱۸۵۸ در شهر اپینال شهرستان لورن واقع در امپراتوری دوم فرانسه متولد شد. او جامعه‌شناس بزرگ قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم است. به عقیده‌ی بسیاری، دورکیم بنیان‌گذار جامعه‌شناسی به شمار می‌رود. هرچند آگوست کنت به‌عنوان واضع واژه‌ی جامعه‌شناسی شناخته می‌شود، ولی اولین کسی که توانست کرسی استادی جامعه‌شناسی را تأسیس کند، دورکیم بود. وی همچنین مؤسس سالنامه‌ی جامعه‌شناسی در فرانسه است.

امیل دورکیم از تبار فقهای ریشه‌دار یهودی بود. در دوران جوانی علاوه برگذران تحصیلات عادی در مدارس غیرمذهبی، زبان عبری، عهد عتیق و تلمود را نیز فراگرفت. وی چندی پس از کسب تأییدیه‌ی سنتی کلیمی در سنّ سیزده‌سالگی، تحت تأثیر یک معلم زن کاتولیک به کاتولیسیسم علاقه پیدا کرده بود، اما دیری نپایید که او از هرگونه تعلق مذهبی دست کشید و یک لاادری شد.

دوران متوسطه را در دبیرستان اپینال و سپس دبیرستان لیسه لویی لوگران پاریس گذراند. وی پس از دو بار ناکامی در امتحانات ورودی اکول نرمال سوپریور، در ۱۸۷۹ وارد این مدرسه‌ی عالی شد. هم ورودی‌های او در این سال از مستعدترین‌های قرن نوزدهم بودند و بسیاری از همکلاسی‌هایش مانند آنری برگسون و ژان ژورس بعدها به چهره‌های بزرگ روشنفکری تاریخ فرانسه تبدیل شدند.

عمده کارهای دورکیم به مکتب اثبات‌گرایی گرایش دارد. او معتقد بود رخدادهای اجتماعی دارای واقعیت خاص خود هستند و ازنظر او می‌توان واقعیت‌های اجتماعی را همچون شیء موردبررسی قرار داد. نخستین اصل مشهور جامعه‌شناسی او این بود که «وقایع اجتماعی را باید همچون اشیا مطالعه کرد »

نوشته‌های دورکیم طیف وسیعی از عناوین و موضوعات گوناگون را شامل می‌شود. سه مضمون عمده موردتوجه او، یکی اهمیت جامعه‌شناسی به‌منزله‌ی یک علم تجربی؛ دیگری پیدایش فرد و فردیت و شکل‌گیری نظم اجتماعی نوین؛ و بالاخره ریشه‌ها و خصوصیات اقتدار اخلاقی در جامعه بود.

عنوان رساله‌ی دکترای دورکیم، درباره‌ی تقسیم کار اجتماعی است. در این اثر، وی به بررسی علل اجتماعی گذار از جامعه‌ی سنتی به متجدد (از دیدگاه او، جامعه‌ی مکانیکی به ارگانیک) می‌پردازد.

به‌منظور مطرح کردن جامعه‌شناسی به‌عنوان یک علم، دورکیم دفاعی فلسفی از آن را در کتاب قواعد روش جامعه‌شناسی (۱۸۹۴) که به‌نوعی چکیده‌ی رساله‌ی دکترای اوست مطرح کرده است. وی در این کتاب استدلال می‌کند که ازآنجایی‌که جامعه‌شناسی موضوع و روش مدون تحقیق دارد، می‌تواند به‌عنوان یک علم مطرح شود.

امیل دورکیم در مورد گذار جوامع اروپایی از وضعیت قبل از صنعتی شدن به وضعیت صنعتی و تأثیرات آن روی جامعه، با مرتبط ساختن فرهنگ و تغییر معتقد بود که صنعتی شدن نوع جدیدی از تقسیم کار را در اروپا به وجود آورد که باعث درهم‌شکسته شدن یک سلسله ارزش‌ها و هنجارهای مشترک اجتماعی شد. این مسئله می‌تواند منجر به حالت ناهنجاری فرهنگی و از هم پاشیدگی وحدت اجتماعی گردد. این امر نیز به نوبه خود وجود دولت قدرتمند با اختیاراتی گسترده می‌طلبد در غیر این صورت جامعه سیر قهقرایی خواهد پیمود.

امیل دورکیم ۱۵ نوامبر ۱۹۱۷ در پاریس، فرانسه درگذشت.

برای مشاهده‌ی آثار امیل دورکیم در کتاب‌فروشی آنلاین کاواک، از لینک‌های زیر استفاده نمایید.

کتاب مونتسکیو و روسو | نویسنده: امیل دورکیم | مترجم: یونس اکبری , مسعود زمانی‌مقدم | انتشارات: تیسا

برچسب‌ها
نمایش بیشتر

پیمان ملک‌زاده

مدیر امور اجرایی و کارشناس تولید محتوا، علاقه‌مند به ادبیات و...

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × 2 =

بستن